Silkigarn

Silki er yfirleitt mjög dýrt garn og yfirleitt blandað með öðrum efnum. Nánari upplýsingar um silki sem er hér fyrir neðan er fengið af vefnum handavinna.is

Uppruni
Silki er afurð frá lirfu morbersilkifiðrildinu og er unnið úr púpu hennar. Lirfan breytir laufum mórberjatrésins í límkennda froðu sem verður að þræði þegar það kemur úr munni lirfunnar. Tveir spunakirtlar eru á neðri vör lirfunnar og þegar límkennda froðan fer yfir þessa kirtla koma tveir hárfínir þræðir sem spinnast saman og mynda silkið sem lirfan vefur utan um sig. Púpa fiðrildalifrunnar er gerð úr 3-4000m löngum silkiþræði. Nýtanlegt er um 1000-1500m sem hægt er að vinda af púpunni í heilu lagi.
Talað er um hespusilki (reeledsilk ) sem eru 1000-1500m lagir þræðir. Hespusilki er afar dýrt enda fer vinnsla að mestu fram án véla við týnslu á púpum og við að vinda silkiþræðinum ofan af þeim.
Schappelsiki er unnið úr rest púpunnar úr þráðum sem eru 5-30cm langir.
Hrásilki er er úr afgangnum og er það unnið úr þráðum sem eru styttri en 5cm, þetta efni líkist í raun meira ull en silki.
Við vinnslu á silkiefnum er það blandað með málmsöltum bæði til að drýgja efnið og til að bæta ýmsa eiginleika. Er það gert eftir að silkilímið hefur verið soðið af en þó aldrei bætt meira en sem svarar þyngd límsins sem getur verið allt að 25% .
Mælieining fyrir silki er Mommé eða mm. Hátt Mommé : meiri þyngd og þar með minna silkiinnihald.

Saga
Sagan segir að Si Ling Chi ung keisaraynja í Kína, gyðja silkilirfunnar, sem var uppi fyrir meira en 4000 árum hafi farið til að hvíla sig undir mórberjatréi. Þar sem hún liggur þar sér hún lítinn hnoðra sem hún tekur upp og skoðar. Þegar hún veltir hnoðranum milli fingur sér uppgötvar hún að þetta er eitthvað ótrúlegt , fínni en draumurinn, lengri en hugsunin, og sterkari en sorgin. Fór hún á hverjum degi eftir þetta að mórberjatréinu og eftir árið hafði hún komist að leyndardómnum um silkið. Í 2000 ár var silkið leyndardómur kínverja en sagt er að prinsessa sem hafi verið að giftast til Persíu hafi falið í hári sínu silkilirfur til að geta ræktað sjálf silki. Og þannig hafi leyndarmálið borist út fyrir Kína. Silkið var orðið útbreidd söluvara í Asíu 300 árum f.Kr og þar kynntust Rómverjar því. Sagt er að Júlíus Cesar hafi verið sá fyrsti til að nota það í Evrópu. Um 400 e.kr fóru Japanir á stað með eigin framleiðslu á silki. Munnkar tóku með sér silkið frá Indlandi til Byzans 600 árum e.Krog breiddist það út um Arabalöndin, Spán og Ítalíu. Það voru einnig munkar sem komu með silkið til Frakklands á 14 öld og settu Frakkar upp silkiframleiðslu 1460. Árið 1619 settu Danir upp silkiframleiðslu en hún stóð stutt þar við.

Slit
Samanborið við önnur náttúruefni er silki í meðallagi sterkt. Slit á köntum er helsta vandamálið. Góður sveiganleiki og togstyrkur gerir silki gott í sauma- og útsaumsgarni.

Sólarljós
Ómeðhöndlað silki missir glans og góða eiginleika við sólarljós.

Hlaup
Við rétta umhirðu hleypur silkið ekki

Krumpun
Krumpast minna en bómull en meira en ull

Upptaka raka og vökva
Getur tekið allt að 30% raka án þess að finnist. Silki er það efni sem er hvað best hvað varðar þægindi.

Einangrun
Vel einangrandi

Þvottur
Í raun á að handþvo silki og nota þvottaefni með lágu ph gildi. Flest silkiefni þola þó vélþvott á stillingu fyrir viðkvæman þvott.og ekki hærra hitastigi en 40 C og lítið vatnsmagn. Þolir ekki þurrkara. Straun við **. Þolir helstu hreinsivökva en þarf þó að meðhöndlast varlega. Ávalt skal fara eftir þvottaleiðbeiningum.

Helstu kostir silkis eru:
· Togstyrkur
· Raka og vökvadrægni
· Krumpun
· Einangrandi
· Þurrktími
· Heldur vel pressun

Helstu gallar silkis eru:
· Lítill slitstyrkur
· Umhirða
· Hleður upp rafmagn
· Þolir sólarljós illa
· Mölsækið