Efni og áhöld
Prjónafesta
Að fitja upp
Prjónaaðferðir
Útaukning
Úrtökur
Affellingar
Frágangur
Léttar uppskriftir
Þyngri uppskriftir
Prjónaslóðir

 

© Arndís Hilmarsdóttir

Síðan var síðast uppfærð 19.08.2002

 

Ullargarn

Ullin er mjög hlýleg og hentar því vel í föt sem eiga að halda á okkur hita, gallinn við ullina er að það eru ekki allar tegundir sem þvo má í þvottavél. Hér fyrir neðan eru upplýsingar um ullina sem eru teknar beint upp af vefnum Handavinna.is

Uppruni ullar
Ull er dýrahár sem unnin eru af kindum en önnur dýrahár bera nafn dýranna sem þau koma af.


Ull hefur frá náttúrunnar hendi afar góða einangrunareiginleika. Á hverju ári er ullin rúin af kindunum og þvegin og þurrkuð. Ullin er síðan kembd og síðan spunnin.
Gæði ullarinnar er afar misjöfn og eru þræðirnir mis grófir og langir eftir tegund og löndum. Ull má flokka í þrjá meginflokka , grófull, milliull og fínull. Lengd þráðanna er frá 40-150mm og fínleiki frá 15-30mm.

Styrkur
Ullin er tiltölulega teygjanleg og þolir vel endurteknar beygingu. Ullarvörur sem eru þéttar og þæfðar eru nokkuð slitsterkar þó að ullin sem slík sé ekki sérlega slitsterk og slitni fljótt ef efnið er lauslega uppbyggt.

Sólarljós
Samanborið við önnur efni er ullin frekar viðkvæm fyrir sól og brotnar tiltölulega fljótt niður í sólarljósi.

Hlaup og þæfing
Ef ullarvörur eru rétt meðhöndlaðar hlaupa þær ekki en við vélþvott og hátt ph gildi þæfist ullin og getur varan orðið ónýt. Þæfingin verður þannig að "hreystur" á ullarþráðunum rísa og þræðirnar ná að festa sig saman.
Þæfingareiginleiki ullar er nýttur í iðnaði við lokameðhöndlun á ýmsum vörum.

Krumpun
Ullin krumpast minnst af náttúlegum efnum en það stafar af eiginleikum þráðanna til þess að rétta sig við. Eingöngu einstaka gerfiefni er betri en ull með tilliti til krumpunar.

Raka og vökvadrægni
Ullin hefur góða rakainnihaldseiginleika og getur innihaldið vökva allt að 35%. Uppsog á vökva er frekar hægt og er ullin því vökvafráhrindandi.

Einangrunargildi
Ullin hefur einstaklega góða einangunareiginleika. Það stafar af því að þræðirnir eru liðaðir og loftrými er því mikið í þeim.

Þvottur, hreinsum og strauun
Best er að handþvo ullina með þvottaefni með lágu ph gildi. Ýmsar meðhöndlaðar ullarvörur þola þó þvott í vél á ullarstillingu, þó ekki við hærra hitastig en 40C. Ullin heldur best náttúruefna pressun og strauun. Best er strauun við 175 C (**) og nota gufustraujárn eða pressustykki. Ull þolir venjuleg hreinsiefni.

Helstu eiginleikar ullar eru:
· Rakadrægni
· Einagrunargildi og liðun þráða
· Þæfanleiki
· Teygjalegt og beygjanlegt
· Krumpast lítið,uppréttun þráða
· Pressun helst vel
· Slitstyrkur
· Hrindir frá sér óhreinindum

Helstu gallar ullar eru:
· Þvottur og umhirða
· Þolir ekki þurrkara
· Togstyrkur
· Þolir illa sólarljós
· Vinsælt af mölflugum