Á fimmta misseri í námi okkar við Kennaraháskóla Íslands sóttum við áfanga í kjarna kennaranámsins sem hét Námsmat og námsefninsgerð. Í þeim áfanga áttum við að semja kennsluefni og námsmatsgögn. Á sama misseri sóttum við áfanga í kennslufræði myndmennta en þar var okkur einnig gert að útbúa kennsluefni. Í þeim áfanga var gerð sú krafa að kennsluefnið væri ætlað myndmenntakennslu. Við ákváðum að tengja þessi tvö verkefni og láta þau mynda samstæða heild.

Í kennslufræði myndmennta skiluðum við kennsluefni sem fjallaði um grunnþætti myndmennta. Kennsluefnið skiptist í sex efnisflokka: punkt, línu, flöt, áferð og munstur, þrívídd á tvívíðum fleti og litafræði. Í stað þess að gera hefðbundna kennslubók, ákváðum við að gera verkefnaspjöld sem ætluð voru nemendum. Nokkur spjöld voru í hverjum flokki og á hverju spjaldi var eitt einstaklingsverkefni. Við hugsuðum okkur að unnið væri með verkefnaspjöldin undir stýrðu vali nemenda.

Í áfanganum Námsmat og námsefnisgerð skiluðum við verkefnaspjöldum með hóp- og paraverkefnum, hugtakasafni sem skýrði út hugtök á öllum verkefnaspjöldunum auk námsmatsgagna og nýsigagna.

Síðar tókum við þá ákvörðun að halda áfram með þetta kennsluefni í lokaritgerð en ákváðum jafnframt að einbeita okkur að þremur efnisflokkum; punkti, línu og fleti.

Á sjötta misseri fórum við báðar í fjögurra vikna æfingakennslu í Hagaskóla en höfðum þó hvor sinn viðtökukennarann, þær Auði Ólafsdóttur og Gunnhildi Ólafsdóttur. Okkur fannst tilvalið að reynslukenna hluta verkefnanna og lögðum við verkefni um punkt, línu og flöt fyrir áttunda bekkjar árganginn.

Við kenndum hverjum bekk þrjú skipti auk áheyrnar. Hver kennslustund hófst á innlögn, þar sem við sýndum glærur til útskýringar. Glærurnar reyndust okkur vel og auðvelt var að fá nemendur til ræða um viðfangsefnin í tengslum við glærurnar. Nemendur fengu á blaði hugtakasafn til að þeir gætu glöggvað sig enn frekar á hugtökunum. Þeir leystu 1-2 verkefni í hverjum tíma eftir fyrirmælum okkar.

Kennslan heppnaðist vonum framar því við vorum orðnar áhyggjufullar yfir því að efnið væri of flókið. Í síðasta tímanum lögðum við fyrir nemendur matsblað þar sem þau mátu eigin frammistöðu og ágæti verkefnanna. Í heildina kom matið vel út og virtust flestir nemendurnir hafa gaman af því að leysa þessi verkefni. Þeir töldu sig hafa skilið námsefnið og lært margt nýtt.

Við fundum báðar fyrir því að einum of hratt var farið yfir sögu. Viðtökukennararnir voru því sammála að hver þáttur þyrfti að fá meiri tíma til að tilsettur árangur næðist. Með því geta nemendur líka séð frekar þróunina innan hvers þáttar og tengslin milli þáttanna. Þær telja báðar að hér sé um gott kennsluefni að ræða og góðan hugmyndabanka fyrir kennara. Auður hefur nú í lok vetrar nýtt sér sum verkefnanna sem aukaverkefni og hefur það reynst vel í öllum bekkjum unglingastigsins. Gunnhildur telur að það sé mjög gott hvað verkefnin eru mörg innan hvers þáttar því að þá getur hver kennari valið sér þau verkefni sem henta inn í kennsluskipulagið. Gunnhildur segir hugtakalistana og glærurnar nauðsynlegan undanfara verkefnanna. Þeim Auði og Gunnhildi ber saman um að umræðurnar sem við stýrðum í kjölfar glærusýninganna hafi vakið áhuga nemendanna og heppnast vel. Auður segir að ef bók með safni af svona kennsluverkefnum væri gefin út myndi hún tvímælalaust nýta sér hana. Auður og Gunnhildur telja báðar að formfræðikennsla henti vel í eldri bekkjum grunnskólans. Gunnhildur telur það meðmæli með þessum verkefnum að auk formfræðikennslunnar sé hægt að fjalla um marga þætti, s.s. myndbyggingu, fjarvídd, litafræði, hugtök o.fl. Auði fannst verkefnin henta vel fyrir allan nemendahópinn og ekki síst getuminni nemendur. Henni fannst mjög gott að sjá að kennaranema tókst að stýra getulitlum nemendum þannig að þeir skildu verkefnin og urðu ánægðir með afraksturinn. Gunnhildur telur grunnskólanemendur eiga erfitt með að hugsa og vinna óhlutbundið og að verkefni sem þessi henti mjög vel til að virkja slíka hugsun.

Við lærðum mikið af æfingakennslunni og að fenginni reynslu ákváðum við að breyta fyrirkomulagi kennsluefnisins. Í fyrsta lagi féllum við frá því að bjóða nemendum upp á val þar sem nauðsynlegt er að taka fyrst punkt, þá línu og að síðustu flöt fyrir. Í öðru lagi teljum við hentugra að kennari gefi fyrirmæli til nemenda um verkefnin í stað þess að þeir fái verkefnaspjald í hendurnar. Kennsluheftið ætlum við myndmenntakennurum en í því er safn verkefnalýsinga handa nemendum. Kennarinn á þá kost á því að ljósrita verkefnin og dreifa til nemenda ef hann kýs að fara þá leið eða þegar hann vill nota þau sem heima- eða aukaverkefni. Kennsluheftið höfum við kaflaskipt í punkt, línu og flöt. Í hverjum kafla er fyrst stutt útskýring á viðfangsefninu, þá koma glærurnar með umræðupunktum og því næst hugtakasafn með útskýringum og í lok hvers kafla tilheyrandi verkefni. Verkefnin höfum við endurskoðað, sumum höfum við breytt, tekið nokkur úr og bætt nokkrum við. Hugleiðingarnar sem fylgja hverju verkefni eru tillögur að umræðuefni sem hentar vel með hverju verkefni. Myndirnar sem fylgja verkefnunum eru að hluta til unnar af okkur sjálfum og að hluta af unglingum á grunnskólaaldri.

Glærurnar standa svo til óbreyttar enda fengum við góða reynslu af þeim í æfingakennslunni. Aftast í kennsluheftinu er glærusafnið í heild sinni og í fullri stærð. Þær eru allar svart/hvítar þannig að hver kennari getur ljósritað þær að vild. Þar er einnig að finna sjálfsmatsblöð fyrir nemendur og gátlista og atriðatöflur fyrir kennara.