fjarnam

Hvernig má breyta fjarnámi til batnaðar?

Í upphafi fjarnáms ætti að upplýsa nemendur um hve mikinn tíma náminu er ætlað að taka á viku og hvaða verkefni verða metin til einkunna. Líka hve langan tíma kennarinn ætlar sér til þess að fara yfir.

Ég myndi vilja sjá fjarnámsáfanga þar sem kennarinn er mjög sýnilegur og miðlar upplýsingum um námið fyrstu tvær vikurnar. Hann gæti stytt eða lengt tímabilið ef honum fyndist ástæða til. Tölvupóstur yrði aðallega notaður en nemendum væri frjálst að nota símann til þess að hafa samband við kennarann. Eftir fyrstu tvær vikurnar ættu nemendurnir að skiptast á faglegum umræðum. Ég held að það sé gífurlegur stuðningur fólginn í samræðum við samnemendur og vita að kennarinn fylgist með og miðlar upplýsingum ef nemendurnir fara útfyrir námsefnið. Einnig er gott að vita af kennaranum ef nemandinn skilur ekki efnið. Þegar kennarinn ætlast til að það sé umræðuþáttur í áfanganum er mikilvægt að umræðurnar séu vel skipulagðar og metnar til einkunna til þess að fá skilaboð frá öllum nemendum. Ég held að það sé góð aðferð að byrja fjarnámið með því að virkja nemendur í umræðum og ætla þeim að taka þátt. Þá verða þeir öruggari með sig og nota frekar umræður sem vettvang til upplýsingamiðlunar sín á milli.

Það er ekki hægt að lesa út úr skrifum Hauks Ágústssonar að VMA leggi mikla áherslu á samskipti milli fjarnemenda sinna. Það er trúlega í höndum hvers kennara fyrir sig. Ég tel þó að það sé mikilvægt fyrir nemendur að þeir hafi aðgengi hver að öðrum og sniðugt væri að þeir sendu inn upplýsingar á sameiginlegan vef áfangans um sjálfan sig og helst mynd. Það gefur eins persónuleg samskipti og tengsl á milli nemenda eins og hægt er og stuðlar að bættri líðan nemenda og þar með aukinni virkni í námi.

Það er mikilvægt að kennarinn skapi aðstæður sem vekja til opinna samræðna og að skoðanaskipti verði sem eðlilegust. Allir eiga rétt á að fá að tjá sig. (Þuríður Jóhannsdóttir.2001.) Kennarinn gæti jafnvel myndað hóp nemenda sem “passa” hver upp á annan.

Það er gífurlegt mál að kennarinn leggi sig fram við að kynnast nemendunum. Með fjölgreindakenningu Gardners í huga verður kennarinn að kynnast nemendum sínum til þess að geta stutt þá og útskýrt fyrir þeim á sem fjölbreytilegastan hátt. Þetta þarf kennarinn einnig að hafa hugfast þegar hann setur fram námsleiðbeiningarnar. Það sem hentar einum nemenda þarf ekki að henta öðrum. (Armstrong, Dr. Thomas.2000.)

Hvatning er eitt mikilvægasta tæki sem kennarinn hefur í kennslu. Gildir það jafnt í staðnámi sem fjarnámi. Rétt hvatning á réttum tíma getur eflt og fleytt nemandanum áfram í námi. En ég held líka að of mikið hrós, ofnotkun á brosköllum eða of mikil afskipti geti haft þver öfug áhrif á suma einstaklinga.

Ég held að ef námið á að vera alfarið fjarnám, það er að segja ekki dreifinám þá verður skólinn að halda fast í hugmyndina um að hver nemandi geti stundað nám sitt á þeim tíma sólarhringsins sem honum hentar. Þá er ég um leið að velja fjarfundabúnað, umræðurásir, sjónvarp og útvarp frá. Upplýsingamiðlun verður þá með tölvupósti og póstlistum. Hver áfangi býr yfir sinni eigin heimasíðu og kennarinn setur þar inn allt sem nemandinn þarf að vita. Kennarinn ákveður einn vikudag þar sem hann setur inn ný verkefni. Nemendur geta þá “copy-paste” verkefnin heim eða prentað verkefnin út og myndi það leysa viðhengin alveg af. Þá yrðu vandamál með móttöku og hleðslu viðhengja úr sögunni. Ég held að heimasíður með undirsíðum geta haldið utan um námsefnið eins vel og staðlað námsumhverfi.

Kennarinn á að benda nemendum á áhugavert ítarefni á Netinu þannig öðlast þeir líka færni í netnotkun, læra að vinsa rusl úr og notfæra sér góðar greinar sem er að finna á Netinu.

Í framtíðinni væri gaman að sjá fjarnámsskóla landsins nýta sér margmiðlunardiska sem kennsluefni. Þar sæist kennarinn tala og sýna umleið eitthvert verklag eða flóknar útskýringar, til dæmis í stærðfræði. Þá gætu nemendurnir skoðað kennslustundina aftur og aftur. Hægt væri að nálgast efnið á netinu eða fá það sent í pósti.

Í vor prófuðu nemendur í námi og kennslu á Netinu í Kennaraháskóla Íslands forrit sem hét Microsoft Producer. Þeir settu upp PowerPoint sýningu og töluðu hana inn á myndband og var þetta svo sett saman. Mér finnst þetta mjög góð leið, þá sjá nemendur kennarann og námið verður persónulegra. Þetta er mjög spennandi þróun og ég held að það verði mestar breytingar á fjarnámi á þessu sviði á næstunni.