|
Í
dag er til fjöldinn allur af reiðtygjum, enda eru kröfurnar
orðnar miklar og menn farnir að gera sér grein fyrir
því að réttur beislabúnaður
skiptir miklu máli. Eitt beisli hentar einum hesti
en ekki öðrum. Hnakkar skipta
líka máli, bæði fyrir hestinn og knapann.
Vanda skal val reiðtygja. Þau eru dýr
þess vegna ættu allir að hugsa vel um þau.
Í lok þessa kafla er fjallað um reiðtygi
til forna.
Beisli
og múlar
Mélin liggja
milli framtanna og jaxla í munni hestsins, en þar er
tannlaust bil. Þar liggja þau á tungunni. Mélin
mega ekki vera of þykk eða of grönn. Stundum þarf
að fikra sig áfram. Vísbending um að mél
fari vel í munni hestsins og hann sé slakur er ef
það myndast munnvatnsfroða (þ.e. hesturinn freyðir).
Hringamél eru fullnægjandi fyrir allflesta
hesta og henta flestum sem stunda hestamennsku af áhuga.
Stangir ættu aðeins vanir
hestamenn að nota, því þær geta valdið
miklum skaða. Keðjan ræður hve þungt
átakið verður - án hennar virka þær
líkt og hringamélin. Mikið vogarafl myndast,
ef keðjan er stutt og strekkt.
Varðandi höfuðólar
er reglan að hafa sem minnst á höfði hestsins.
Það sem er best, fallegast og þægilegast
eru mjóar, sterkar ólar úr leðri.
Taumar mynda hið mikilvæga
samband á milli munns hestsins og handa knapans. Munið
þó að taumurinn er alls ekki eina stjórnunartækið.
Knapinn stjórnar hestinum með taumum, sæti og kálfum
(stundum líka með hljóðmerkjum). Gott
er að hafa lása á báðum endum taumsins.
Hnakkar
Hnakkar eru til í öllum stærðum og gerðum
og alltaf eru að koma nýjar gerðir á markað,
þar sem menn reyna að þróa það
sem best passar. Það er mikilvægt að hnakkurinn
passi hestinum, særi ekki og að knapinn fylgist með
þegar hnakkurinn fer að bælast eða gliðna
í sundur. Þá getur hann meitt eða sært
hestinn í baki.
Margir nota dýnur undir hnakkinn
til hlífðar og nú er einnig hægt að
fá hnakka með sérstökum gel-fyllingum.
Reiðtygi
fyrr á öldum
Á meðan hesturinn var aðalsamgöngutæki
landsmanna var það metnaðarmál að vera
vel ríðandi. Góðum hesti sömdu góð
reiðtygi og margur kom sér upp beisli með fallega
steyptum stöngum, ennislaufum og skrauti. Hnakk með flúraðri
brík og kúlu, eða söðli með drifnum
látúnsþynnum og fagurlegaskreyttum reiða.
Yfir söðulinn breiddu konur glitofin áklæði
í mörgum litum.
Reiðtygi voru mjög dýr
og þeir sem ekki höfðu efni á að kaupa
sér hnakk eða söðul riðu um á þófa.
Þófinn var gerður úr svellþæfðri
ull eða samanborinni ull og brotin saman á síðum
hestsins, en yfir hann var spennt þófaól með
hringjum þar sem bæði hengu móttök fyrir
gjarðir og ístaðsólar með þófaístöðum.
Fátækt fólk notaði oft hornístöð
og jafnvel beislisstangir úr horni. Margar stúlkur
fengu söðul í fermingargjöf, en þá
þótti ekki við hæfi að konur sætu
í hnakk, það gerðu bara karlarnir. Þetta
þótti hæfa betur því konur gengu
alltaf í síðum pilsum sem erfitt var að sitja
klofvega í á hestbaki.
|