|
Mikilvægt
er að gera sér grein fyrir þeirri vinnu sem fylgir
því að eiga og hugsa um hest. Hér
verður fjallað stuttlega um kembingu,
járnun og hesthús.
Gamalt spakmæli segir: Góð hirða
er hálf gjöf.
Samspil manns
og hest getur verið mjög náið. Best er
að ná góðu sambandi við hestinn s.s. með
því að tala við hann, þ.e. beita röddinni,
strjúka hestinum eftir reiðtúra (gefa honum smá
nudd), kemba honum og einstaka sinnum gefa
honum brauð. Einnig ættu allir hestamenn að
leitast við að skilja hestinn og setja sig inn í
eðlileg viðbrögð hans.
Að
kemba hesti
Nauðsynlegt er að kemba hestinum
vel. Þegar kembt er, hreinsum við laus hár
sem hestinn klæjar undan. Húðin fær
þannig hæfilega ertingu, sem styrkir blóðrásina.
Þegar hestinum er kembt athugum við heilsuástand
hans og sjáum hvort hann er sár á einhverjum
stað. Þegar kembt er spekist hesturinn og hann fer
að treysta manninum. Rétt er að athuga að
fara varlega í nárann, sérstaklega þegar
um kvumpna hesta er að ræða, því eins
og fólki, þá kitlar hesta þar.
Gott er að
setja ábreiðu á hestinn þegar hann kemur
sveittur inn. Gólfkuldi og dragsúgur er hættulegur
heilsu hesta. Hitastig þarf að vera sem jafnast
í hesthúsinu, 6 - 12°C, ekki hærra svo hesturinn
verði ekki þvalur í hárafari.
Skeifur
- járningar
Nauðsynlegt er að hafa
reglulegt eftirlit með ástandi hófa hestsins.
Það þarf að fylgjast með því
að hófar haldist nægilega rakir og gæta þarf
hreinlætis til að koma í veg fyrir hófrot
og múkk.
Hestinn
þarf að járna reglulega meðan hann er notaður.
Áður, meðan hross lifðu frjáls, slitu
þau hófunum eðlilega með hreyfingunni. En í
dag slíta hrossin hófum oftast of lítið
í högum, en of mikið í reið og er því
nauðsynlegt að tálga hófana til að stytta
þá og járna þá til að hlífa
þeim við of miklu sliti.
Járna
skal reglulega á u.þ.b. átta vikna fresti. Þá
er miðað við slit, hófvöxt og réttleika
fóta. Við járningu þarf að taka
tillit til væntanlegrar notkunar hestsins og eru ýmsar
aðferðir notaðar til að "hjálpa"
hestinum með gangtegundir, eftir því hvort hann
er klárgengur eða skeiðlaginn. Forðast
ber að tálga/raspa hófinn að óþörfu,
hlífa hófbotni og hóftungu, og skeifustæðið
á að vera algjörlega slétt. Ókostir
við járningu er m.a. að ekki er um jafnt slit að
ræða, heldur snögga breytingu við hverja járningu.
Skeifur geta
týnst og járning er fastur kostnaðarliður
við hestahald. Velja þarf skeifu af hæfilegri
stærð og berja hana til svo hún passi við hófinn.
Skeifur eru valdar með sköflum þegar járnað
er fyrir veturinn og stundum eru notaðar broddfjaðrir, sérstaklega
ef riðið er á ís. En á sumrin er járnað
með sléttum skeifum. Framfótaskeifur geta
verið þyngri (t.d. 10 mm skeifur). Þá
er verið að þyngja hestinn að framan og er það
stundum þægilegt fyrir skeiðlagna hesta, þá
eiga þeir auðveldara með brokk og tölt.
Hesthús
Misjafnt er hvenær hestar
eru teknir á hús eftir haustbeit, en flestir gefa
hestum sínum nokkura vikna frí að haustinu eða
jafnvel í nokkra mánuðu. Til að hesthús
sé gott þarf að hafa góða bása
eða stíur, loftræstingu, næga birtu og gerði
fyrir utan svo að hestarnir geti hreyft sig frjálst.
Skilyrði
fyrir hesta sem eru á húsi, er að þeir fái
hreyfingu daglega (sé t.d. sleppt út í gerði),
gjöf reglulega á ákveðnum tímum (2
- 3 sinnum á dag) og brynningu. Þá er
einnig nauðsynlegt að moka reglulega undan þeim og
sjá til að almennt hreinlæti sé í
góðu lagi, svo og að þeim sé kemmt og
hófar hirtir. Æskilegt er að í hesthúsinu
sé vel loftræst og rakalaus reiðtygjageymsla.
Hesturinn
er hópdýr og því ætti ekki að
hafa hesta t.d. eina á húsi, síst í
ókunnu umhverfi.
Nauðsynlegt
er að gefa öllum hrossum ormalyf. Ormalyf þarf
að gefa hestum þegar þeir eru teknir á hús,
en einnig er gott að gefa ormalyf þegar hestur er settur
í haustbeit.
Sjá
einnig Bæn hestsins.
|