Hægt er að finna
ógrynni hugmynda að verkefnum og kennsluhugmyndum á Internetinu. Það færist alltaf
í aukana að stofnanir komi sér upp gagnabanka með verkefnum fyrir kennara. Einnig hafa
kennarar sjálfir komið sér upp verkefnabanka og birt á veraldarvefnum. Samtök og
fyrirtæki hafa komið af stað samkeppnum milli skóla um bestu námstengdu vefsíðurnar
og ber þar að nefna keppnina ThinkQuest®.
Hægt er að tengjast alþjóðlegum verkefnum og vinna með erlendum skólum að
einhverju sameiginlegu verkefni.
Helstu verkefnaflokkar
Samkvæmt Robin, Keeler og Miller (Educator's Guide to the Web, 1997) nota kennarar Internetið á 4 vegu:
- Leita að upplýsingum fyrir sjálfa sig, eiga samskipti við aðra kennara og skiptast þannig á hugmyndum og leita að efni sem getur aukið þekkingu þeirra á ákveðnum sviðum.
- Leita að efni og upplýsingum sem hægt er að nota við kennslu.
- Láta nemendur leita að upplýsingum sem geta aukið fróðleik og skilning þeirra á tilteknum sviðum. Láta nemendur nota Internetið sem leið til að leita að heimildum.
- Nota Internetið og þá sérstaklega veraldarvefinn til að birta verkefni nemenda og sýna þannig öðrum hvað þeir séu að gera.
En hvað er gert í íslenskum grunnskólum?
Í svörum kennara við spurningum mínum og með því að skoða vefsíður íslenskra
grunnskóla og kennara má sjá að það hefur verið og er vinsælt að koma á
samskiptum við aðra skóla/bekki bæði innanlands og utan. Gott dæmi um það er Kidlink samskiptaverkefnið. Einn
kennari nefndi að að nemendur 6. og 7. bekkjar Álftamýrarskóla væri þátttakendur
í GLOBE sem er alþjóðlegt
verkefni og væru nemendur þar í hlutverki vísindamanna og ynnu að mælingum á
umhverfinu og nota þeir Internetið til að senda gögnin til miðstöðvar GLOBE verkefnisins.
Skagfirska skólanetið
er gott dæmi um það þegar skólar hefja samvinnu og nota upplýsingatækni til að
bæta kennslu. Verkefnið á að auka námsmöguleika kennara og nemenda í gegnum
markvissa notkun upplýsingatækni í samræmi við stefnu menntamálaráðuneytisins.
Kennarar hafa einnig sjálfir komið sér upp gagnabanka og nota Internetið töluvert
við sína kennslu. Eru fjölmargir íslenskir kennarar þar á meðal. Hafa þeir þá
safnað heilmiklu efni og nota þekkingu sína á Internetinu til að auka fjölbreytni
kennslu sinnar og efla áhuga nemenda á því efni. Telja þeir mjög auðvelt að
notfæra sér kosti Internetsins til að samþætta við flestar kennslugreinar
grunnskólans. Kennarar láta nemendur afla sér upplýsinga um tiltekið efni
(heimildaleit), hafa samband við þá sem kunna að búa yfir þekkingu, eiga samskipti
við jafnaldra og skapa eigið efni til birtingar á veraldarvef. Á svörum kennara við
spurningum mínum má ráða að samþætting Internetsins og námsgreina er vinsæl, þó
sérstaklega í samfélagsfræði, íslensku og ensku. Í rannsókn Jóhanns Ásmundssonar
eru vísbendingar að samþætting við námsgreinar sé mikil meðal þeirra kennara sem
nota Internetið en þó aðallega í samfélagsfræði og tungumálum (Jóhann
Ásmundsson 1997). Einn kennari nefndi að hann notaði vef Eyglóar Björnsdóttur í
landafræðikennslu. Höfundi
er kunnugt um að fleiri kennara hafi komið sér upp vefsíðum tengdum kennslu í
faggreinum sínum og mætti virkja kennara betur í að koma sér upp gagnagrunni og leyfa
öðrum að njóta.
Hugmyndir að verkefnum
Hér eru settar fram hugmyndir að fyrirkomulagi kennslu á Internetinu. Internetið býður upp á þann möguleika að stækka skólastofuna verulega og færa hana langt út fyrir veggi skólans. Nemendur geta notað Internetið sem miðil fyrir markvissa upplýsingaleit og til þess að koma upplýsingum og verkefnum á framfæri. Verkefnið kemur fram með hugmyndir að breyttu kennslu- og námsfyrirkomulagi, þar sem bæði kennarar og nemendur þurfa að breyta viðhorfum sínum til náms og kennslu. Markmiðið er að vekja nemendur til umhugsunar um eigið nám og um það hvernig þeir geti stuðlað að aukinni fræðslu samnemenda sinna. Þrátt fyrir að ætlunin sé að nota Internetið í og með öðrum verkefnum sem nemendur vinna þá verður einhver kennsla í notkun þeirra forrita sem gera okkur kleift að nýta þjónustu Internetsins að fara fram. Internetið verður því að lokum hluti af námi og námsumhverfi nemenda. Höfundur hefur kosið að skipta kennslunni í þrjá hluta. Ástæða þess er að kenna þarf nemendum að nota vefskoðara, sem auðveldar þeim aðgang að upplýsingum á veraldarvefnum. Kenna þarf þeim að nota tölvupóst til að auðvelda öll samskipti sem nauðsynleg eru á Internetinu. Kenna þarf nemendum að búa til vefsíður til að auðvelda þeim að setja fram sín verkefni á veraldarvefnum.
Kennsla í notkun vefskoðara:
Vefskoðari gerir notanda kleift að nálgast
upplýsingar á veraldarvefnum. Til að nemendur geti á auðveldan og aðgengilegan hátt
náð í þær upplýsingar sem þeir þarfnast þarf að kenna þeim að nota þann
hugbúnað sem gerir þeim það kleift. Ekki er ætlunin að þessi námsþáttur verði
kenndur sérstaklega heldur nota kennarar þennan hluta með öðrum verkefnum sem
nemendur vinna. Þannig verður Internetið hluti af námi og námsumhverfi nemenda.
Kennsla í notkun tölvupósts:
Grunnkennsla í notkun tölvupósts. Nemendur læra að nota forrit til að senda
tölvupóst, taka á móti pósti, flokka póst, búa til gælunöfn og senda og taka á
móti viðhengjum.
Kennsla í vefsíðugerð:
Nemendur læra að búa til bæði einfaldar og flóknar heimasíður. Farið verður yfir
helstu atriði sem nauðsynleg eru til vefsíðugerðar. Farið verður yfir hvernig
vefsíður eru skipulagðar, helstu kosti og galla mismunandi framsetningar og helstu
villur sem gerðar eru.
Það efni sem nemendur eiga að setja á vefinn er nokkurs konar vinnubók þeirra. Auk þess að halda hefðbundna vinnubók er ætlunin að þeir haldi einnig vinnubók á vefnum og fái tækifæri til þess að skila sínum verkefnum með aðstoð veraldarvefsins.
Internet Safarí
(framhaldsverkefni)
Nýir möguleikar og nýting
upplýsingatækninnar í leik og starf. Vefskoðarar og spjallforrit verða
notuð og reynir nú á almenna kunnáttu nemenda og sjálfsbjargarviðleitni
í notkun nýrra upplýsingamiðla. Þrautarlausnir verðar lagðar fyrir og
farið í ratleiki þar sem t.d. eru lögð fyrir verkefni sem krefjast
margvíslegrar samsetningar leitar og lausna. Lausnir verða birtar eftir
ákveðinn vinnslutíma sem meðal annars verður notaður til leitar og
samvinnu á spjallrásum.
Kennari setur upp vefsíður í því námsefni
sem um ræðir. svara. Ákveðinn er einhver byrjunarpunktur og hafa
nemendur val um einn eða fleiri áfangastaði. Þegar nemendur koma á
fyrsta áfangastað þurfa þeir að svara nokkrum spurningum sem tengdar eru
þeim áfangastað. Ef nemendur vita ekki svarið við spurningunum eða ef
svarið er rangt, þá fá þeir þann möguleika að leita að svarinu á vefnum.
Ef svarið er rétt geta nemendur haldið áfram för sinni. Þannig er haldið
áfram að lokareit "flakksins". Nemendur safna stigum á för sinni og
ræður heildarstigatala um hluta námsmat.
Í eldri bekkjum er ætlunin að bæta við þeim möguleika að nemendur verði
að nota tölvupóstforrit til að leita upplýsinga og svara við spurningum.
Þannig fá nemendur æfingu í að semja bréf til utanaðkomandi aðila þar
sem óskað er einhverra upplýsinga.
Rökstuðningur fyrir að setja upp nýtt verkefni er að nemendur þjálfi
kunnáttu sína í að nálgast upplýsingar og nota þær í námi
sínu.
Veraldarvefurinn er þjónusta sem sett var á laggirnar til að
auðveldum mönnum að skiptast á margmiðlunarupplýsingum á Internetinu.
Honum má líkja við risastórt bókasafn en er frábrugðinn að því leyti að
þar ríkir ekki jafn gott skipulag. Þrátt fyrir að veraldarvefurinn
auðveldi samskiptin þá gerir hann ekki nemendum kleift að nýta sér
þekkingu sína og yfirfæra hana og nota í námi. Þannig að þeir nemi
þessar upplýsingar (James Ambach o.fl. 1995).
