Ég valdi að gera grein fyrir eftirfarandi fyrirlestrum sem fluttir voru á UT-2003:

„Konur og tölvunarfræði“.

Hrafn Loftsson deildarforseti tölvunarfræðideildar Háskólans í Reykjavík

Aðsókn kvenna í tölvunarfræði í HR hefur farið minnkandi ár frá ári síðan 1999 og aldrei hefur aðsókn kvenna verið eins dræm og nú í haust, sem má ef til vill rekja til atvinnuástandsins í greininni nú um stundir. Þetta lága hlutfall kvenna í tölvunarfræði er líka þekkt í öðrum löndum.
Í erindi sínu velti Hrafn upp spurningunni af hverju svona lágt hlutfall kvenna væri í tölvunarfræði.

Hrafn sagði að ýmsar ástæður væri fyrir því s.s. frá blautu barnsbeini væri tölvum haldið meira að strákum en stelpum. Hin svokallaða „nördaímynd“ sem sýnd væri í bíómyndum og í sjónvarpsþáttum um „tölvunördinn“ sem ekki væri viðbjargandi fældi stúlkur frá og offbeldisfullir tölvuleikir. Stúlkur skorti sjálfstraust til þess að takast á við tölvunarfræði og hræddust hið ópersónulega námsumhverfi. Vanþekking á námi og starfi tölvunarfræðinga ætti líka stóran þátt í þessu. Stúlkur hræddust það að vera ekki nógu vel undirbúnar fyrir námið. Þær settu það fyrir sig ef þær höfðu ekki tekið forritun í framhaldsskóla og væru ekki nógu duglegar í tölvutækninni. Sannleikurinn er sá, eftir því sem Hrafn sagði, hefur tölvukunnáttan í rauninni ekkert með námsárangur nemenda að gera. Það hefði sýnt sig að strax eftir fyrsta árið í tövunarfræði hefðu stúlkurnar staðið strákunum jafnt að vígi í náminu, þó þeir hefðu haft forskot hvað tölvukunnáttuna áhrærir. Í HR er til svokallaður forsetalisti í tölvunarfræði. Á þeim lista eru nemendur sem hafa náð hæstu einkunum í greininni og af níu nemendum sem þar trjóna eru þrjár stúlkur, sem er hærra hlutfall kvenna en karla miðað við fjölda þeirra - og metið á kona. Það fer ekki á milli mála að stúlkur eru góðir námsmenn.

Aðgerða er þörf, að mati Hrafns, því það er nauðsynlegt að hafa fjölbreyttni í greininni. Tölvunarfræðingar taka þátt í stjórnun, ráðgjöf, kennslu, rannsóknum og greiningum.

Hrafn kvaðst nauðsynlegt að kynna nám tölvunarfræðinga betur. Störfin sem biðu þeirra væru fjölbreytt og vel launuð, en ekki einungis fyrir „nörda“. Ef til vill væri of mikil áhersla lögð á stærðfræði og forritun, sem fældi konur frá, því þyrfti að breyta áherslum á námsefninu.

Mér fannst þetta góður fyrirlestur en kom manni ekkert sérstaklega á óvart. Hann talað afskaplega jákvætt um kvenþjóðina og fannst það brýnt að konur kæmu inn í greinina því þær hafa aðra sýn en karlar og ég er honum hjartanlega sammála. Mér finnst það góð viðleitni hjá HR að taka námsefnið til endurskoðunar og þeir hljóta að fá konur sér til aðstoðar!

„Sjáðu sæta skjáinn minn“.

Kristín Steinarsdóttir og Ingibjörg Haraldsdóttir.

Aðalsöguhetjan í þessum fyrirlestri var Nína Kristín, nemandi í þriðja bekk í Ártúnsskóla. Þegar Nína Kristín var á öðru ári veiktist hún af sjaldgæfum bólgusjúkdómi sem lagðist á miðtaugakerfið. Afleiðingarnar birtust í hreyfihömlun, jafnvægisleysi, tini í höndum, málhömlun og einbeitingarskorti. Aðrar hetjur komu við sögu þ.e. kennari Nínu, Ingibjörg Haraldsdóttir og Kristín Steinarsdóttir sem gegnir mikilvægasta hlutverkinu, móðurhlutverkinu. Kristín sem er með framhaldsnám á sviði tölvunotkunar í skólastarfi var sannfærð um að heppilegasta tjáningar- og vinnutæki Nínu væri tölva – fartölva.

Fyrir rúmu ári síðan viðraði Krístín hugmynd sína við Ingibjörgu hvort heimilið og skólinn ættu ekki að sækja saman um þróunarstyrk til handa Nínu. Markmiðið yrði að koma á öflugri samvinnu milli heimilis og skóla, þar sem báðir aðilar byggðu upp námsumhverfi á fartölvuna fyrir nemandann. Þær sáu fyrir sér möguleika á margvíslegum verkefnum og þannig varð verkefnið til.

Kristín og Ingibjörg nota ritvinnslu- og margmiðlunarforritið Clicker til að þjálfa Nínu í lestri og ritun. Forritið býður upp á námsumhverfi þar sem hægt er að setja upp skemu með orðum og myndum sem auðveldar nemandanum að tjá sig í rituðu máli. Tölvan er einnig notuð við ákveðna þætti heimanáms. Clicker er bráðsniðugt forrit sem hægt er að nálgast á Netinu.

Ingibjörg hefur langa kennslureynslu með fötluðum nemendum í almennum grunnskóla og hefur framhaldsnám í heildtækri skólastefnu. Hún starfar náið með umsjónarkennaranum Ernu Björnsdóttur að undirbúningi kennslunnar og aðlagar námsefni bekkjarins að getu Nínu með gerð einstaklingsnámsskrár. Forsenda þess að Nína geti stundað nám í almennum bekk er skipulag skóla án aðgreiningar – heildtæk skólastefna - þar sem allir hafa sama rétt til náms.

Mér fannst áhugvert og gaman að hlýða á þennan fyrirlestur, þar sem svona gott samstarf á milli heimilis og skóla á sér stað og það er forsenda þess að góður árangur náist í námi barna með sértæka námsörðugleika. Þetta er þrotlaus vinna sem mæðir mest á heimilinu. Ritvinnslu- og margmiðlunarforritið Clicker, sem þær kynntu, finnst mér gott kennsluforrit fyrir yngri barna kennslu og til að nota fyrir börn sem þurfa stuðningskennslu. Þarna fengum við líka að kynnast skóla án aðgreiningar.
Myndin af Nínu er tekin í skólanum af móður hennar.
Meira hér frá UT2003.