Listin að lesa og skrifa - efni í Clicker. |
||
Hér á eftir fylgja hugmyndir að notkun á Clicker-efninu með Lestrarbókunum Listin að lesa og skrifa. Hugmyndin að notkun Clicker með þessum hætti kviknaði í tengslum við þróunarverkefni sem unnið var í Ártúnsskóla veturinn 2003-2004. Sjá lokaskýrslu hjá þróunarsjóði grunnskóla. Kennsluefni er með lestrarbókum númer 1-8 og 1a-8a. Átta verkefni/grindur fylgja með hverri bók eða samtals 128 grindur með öllu efninu. Þá eru grindurnar bæði fáanlegar ótalsettar eða talsettar. Efnið nýtist eingöngu með forritinu Clicker og er öllum frjálst að nota það. Til að hlaða niður grindunum smellið á: Listin að lesa og skrifa bækur 1-8 og 1a-8a, ótalsett. ca. 4MB Listin að lesa og skrifa, bækur númer 1 - 8 og 1a-8a, talsett. ca.12MB Þá hlaðið þið niður skránum með verkefnunum á þjöppuðu formi og veljið einhvern stað til að vista skrána í. Smellið síðan á þá skrá sem heitir lestur1.zip eða lestur2.zip og veljið Extract all files og þann stað eða möppu sem verkefnin eiga að fara í. Best að það sé undir Clicker forritinu þar sem önnur verkefni eru geymd. Þá raðast verkefnin þar.
Kennsluskipulag
Hugmyndir að notkun þessa námsefnis byggjast á reynslu minni með dóttur minni er hún var að fást við heimalestur. Hún átti að lesa eina blaðsíðu heima sem kennari hafði undirbúið hana undir í skólanum. Úthald hennar og einbeiting heima náði rétt til þess að lesa þessa einu blaðsíðu. Þegar við fórum að vinna með Clicker eins og hér verður lýst jókst vinna hennar og þar með endurtekning þeirra orða sem unnið var með fimmfalt, sjá nánari skýringu hér á eftir. Auk þess sem hún varð jákvæðari vegna þess afraksturs sem varð sýnilegur við þessa vinnu. Þó svo að við hefðum nýtt þetta í tengslum við heimalestur má alveg eins hugsa sér sambærilega vinnu í skólanum. FerliðGert er ráð fyrir að notandi þekki forritið Clicker. Ef ekki bendi ég á kennsluvef minn http://www.ismennt.is/not/stina/lokaverk
Eftir að hafa valið lestrarbók við hæfi í bókaflokknum Listin að lesa og skrifa les nemandinn með kennara eða foreldri fyrstu blaðsíðu í tiltekinni bók. Mikilvægt er að ræða um efni textans og skoða myndir til að tryggja að nemandinn viti um hvað textinn fjallar og þekki og skilji orðin sem koma fyrir. Þá er farið í Clicker forritið. Farið inn í möppuna Listin að lesa og skrifa . Mappan opnuð sem á við viðkomandi bók t.d. Mús í móa og fyrsta grindin þ.e. bls 1 valin. Orðmyndirnar af blaðsíðunni birtast í grind eins og orðmyndaspjöld. Nemandinn notar nú orðin á grindinni til að rita setningarnar sem hann var að lesa í bókinni eins og þær koma fyrir þar. Það gerir hann með því að smella á viðeigandi orðmynd á grindinni sem flyst þá upp í ritilinn ásamt mynd ef hún fylgir. Með þessu móti þarf nemandinn aftur að lesa orðið í bókinni, leitar síðan að orðinu á grindinni og þarf þá að lesa nokkur orð til að finna það rétta, smellir á og orðið flyst upp í ritilinn (nokkurs konar sóknarskrift) og þá les nemandinn orðið jafnvel aftur. Athugið að stilla viðeigandi stærð á letri í ritlinum þannig að textinn birtist frekar stór. Með talsettu grindunum heyrir nemandinn einnig orðið er hann velur það. Með þessu móti er nemandinn búinn að vinna a.m.k. fimm sinnum með hvert orð á blaðsíðunni. Nemandinn klárar að rita allar setningarnar á blaðsíðunni, númerar blaðsíðuna, vistar skjalið og prentar út. Afrakstrinum safnar hann í vinnubók. Þegar lestrarbókinni er lokið hefur nemandinn unnið vinnubók með 8 blaðsíðum eða jafnvel fleirum. Nemandinn útbýr forsíðu og verkefnin eru heftuð saman í bók sem má lesa frekar. Nemandinn getur verið stoltur af þessari miklu og fallegu vinnu. Vissulega skiptir árangur og útlit verkefnisins þ.e. afurðin máli, en mikilvægast er vinnuferlið sem nær undantekningarlaust er uppspretta mikillar virkni hjá nemandanum. Þetta ferli má síðan nýta með sambærilegum hætti við næstu lestrarbók. Þá má ætla að nemandinn sé búinn að læra ákveðið skipulag í tengslum við lesturinn, ritunina og tölvuvinnuna þannig að möguleikar hans til sjálfstæðari vinnubragða verða meiri og markvissari á síðari stigum. Umgjörðin er skýr, alltaf 8 blaðsíður í hverri bók og þar með alltaf 8 verkefni. Þetta skiptir máli þegar unnið er með nemendur með takmarkað úthald og athygli. Frekari kennsluhugmyndirGrindurnar eru síðan til með öllum orðmyndum úr bókinni og hægt að nota þær við frekari verkefni til að örva lesturinn. Þannig mætti nota orðmyndirnar í grindunum áfram í Clicker á eftirfarandi hátt:
TalsetningÞrátt fyrir að grindurnar komi einnig talsettar þá er það skemmtilegt verkefni að láta nemandann talsetja orðin í grindunum. Sjá kennsluvef minn: http://www.ismennt.is/not/stina/lokaverk/sida4.htm Það er gert með einfaldri skipun, ýtt á upptöku, nemandinn les orðið og segir upphátt. Um leið og hann er búinn heyrir hann hvernig talsetningin hljóðar, ef hann er ekki ánægður gerir hann aftur þar til hann er ánægður. Þetta má gera áður en nemandinn vinnur með ritunina. Þannig bætist enn frekari vinna með hvert orð í grindinni. Þegar nemandinn vinnur síðan verkefnið heyrir hann í sjálfum sér þegar hann ritar orðin. Þarna skapast kjörinn vettvangur til talþjálfunar fyrir börn með framburðargalla. Grindur – ýmsir möguleikarBreyta má grindunum á ýmsa vegu. Til dæmis má taka út orð sem eru við myndir og hafa myndirnar eingöngu, eða bara myndir og hljóð. Að sama skapi má taka út myndirnar og hafa eingöngu orð eða orð og hljóð. Einnig mætti taka út ákveðna reiti með smáorðum og láta nemandann nota lyklaborðið til að skrifa einstök orð inn á milli. Stundum er gaman að fá að leika sér með litina á grindunum, setja lit í bakgrunn eða á orðin. Einnig mætti vinna slíkt í ritlinum þegar búið er að vinna verkefnið og lita ákveðin orð þar. UmbunÍ verkefnunum hér að ofan er engin innbyggð umbun í forritinu sem mörgum finnst mikilvægt og getur svo sannarlega verið ákveðin hvatning til að halda áfram. Þess í stað felst umbunin í þeim afrakstri og árangri sem nemandinn sýnir og verður svo áþreifanlegur í Clicker. Nemandinn fær í hendurnar fallega unnin verkefni sem hann er oftast stoltur af. Sama á við um talsetninguna sem getur verið góð æfing fyrir börn með framburðargalla. Þau verða ekki ánægð fyrr en þau heyra að talsetningin hljómar vel, því þetta er geymt og hægt að hlusta á aftur og aftur. Þetta hef ég sannreynt með dóttur minni. Ef spurningar vakna þá hafið endilega samband. Kristín Steinarsdóttir 2005
|