Psychology of Music 10(16), 26(2), 186-196 (1998).

Comparison of  Novice  Listeners' Similarity Judgments and
Style Categorization  of   Classic and 
R omantic Piano  Exemplars*


Abstract


Cognitive psychologists have recendy questioned the role of similarity in categorization. Results inferred from classification errors in a previous study (Thorisson, 1995) indicated that novices base their categorization of Classic and Romantic piano exemplars primarily on texture, and to less extent chord progression. The study examined (a) the relationship between similarity and style categorization, (b) whether multidimensional scaling (MDS) of subjects' similarity ratings support the salience of texture and chord progression, (c) whether similarity clustering better reflects classification errors of subjects given explicit or implicit style training, and (d) subjects' openended written comparisons concur wid~ dimensions identified by a priori attribute scales in previous MDS studies. Results indicated (a) a fairly stable relationship between similarity judgments and style categorization for implicitly trained subjects, (b) confirmed the sign)ficance of texture, mingled, however, with other potency attributes, (c) supported the perceptual dominance of potency and activity as found in earlier MDS studies.

_____________
* This study was supported in part by a grant no. 961040096 from The Icelandic Research Council. I wish to thank Dr. Don D. Coffman, University of Iowa, for valuable advice on various aspects of this investigation.

Ķslenskur śrdrįttur


Innan tónlistarsįlfręši jafnt sem almennrar sįlfręši hefur lengst af veriš gengiš śt frį beinu sambandi į milli žess hversu lķk hin żmsu fyrirbęri eru metin og hvernig žeim er skipaš ķ flokka. M.ö.o. lķkindamat (similarity judgments) og hugtakamyndun hafa veriš lögš aš jöfnu. Hugfręšingar hafa į sķšari įrum dregiš ķ efa aš įvallt sé beint samband žarna į milli af įstęšum sem raktar eru ķ greininni. Žar sem nśverandi žekking į myndun hugtaka um stķl ķ tónlist er aš mestu byggš į mati fólks į žvķ hve lķk pöruš tóndęmi séu, var meginmarkmiš žessarar rannsóknar aš kanna hversu gott samręmi vęri milli lķkindamats og stķlflokkunar tónlistar. Nišurstöšur fyrri rannsóknar höfundar (1995) sem byggšar voru į flokkunarvillum, bentu til aš nemendur fęru einkum eftir tónvef og hljómferli viš flokkun klassķskrar og rómantķskrar pķanótónlistar eftir stķl.
Ķ fyrri hluta žessarar rannsóknar mįtu 96 framhaldsskólanemendur (a) lķkindi allra hugsanlegra parana sautjįn tóndęma į 9-žrepa kvarša; (b) ritušu lżsingar į hvaš žeim žótti lķkt eša ólķkt meš dęmunum. Fjölvķddargreiningu (multidimensional scaling) var beitt į talnagögnin og eigindlegu gögnin notuš viš frekari tślkun nišurstašna. Ķ rannsókninni var leitaš svara viš žremur spurningum: (1) Leišir fjölvķddargreining ķ ljós žyrpingu dęmanna eftir tónvef og hljómferli eins og fyrri nišurstöšur (1995) bentu til? (2) Er žyrping dęmanna ķ samręmi viš flokkunarvillur nemenda sem ķ fyrri rannsókn hlutu leišbeiningar um dęmigerš stķleinkenni, eša hinna sem uršu aš įlykta um eiginleika hvors stķls į grundvelli heildarįhrifa af tóndęmunum? (3) Leiša ritašar lżsingar nemenda į žvķ hvaš sé lķkt eša ólķkt meš dęmum til sömu nišurstöšu og skyldar erlendar rannsónir hafa sżnt fram į meš notkun fyrirfram įkvešinna eiginleikakvarša? Ž.e.a.s. aš kraftur (potency) og virkni (activity) hafi mest įhrif į lķkindamat almennings į tónlist. Nišurstöšur: (i) Žyrping dęmanna stašfesti mikilvęgi tónvefseinkenna. Skriflegar lżsingar nemendanna bentu žó til aš tónhęš og styrkleiki dęmanna hefšu einnig įhrif. Žetta styšur og skżrir žį nišurstöšu skyldra rannsókna aš nokkrir eiginleikar tónlistar sameinist ķ einum sterkum skynjunaržętti - “krafti" (potency). (ii) Žyrping dęmanna endurspeglaši betur flokkunarvillur žeirra nemenda sem ķ fyrri rannsókn uršu aš įlykta um eiginleika hvors stķls į grundvelli heildarįhrifa af tóndęmunum. Žessi nišurstaša styšur žį frumnišurstöšu höfundar (1995) aš žekking į dęmigeršum stķleinkennum gagnist nemendum, žrįtt fyrir tķšar undantekningar frį hverju einstöku einkenni. (iii) Ritašar lżsingar nemenda studdu nišurstöšur erlendra rannsókna varšandi mikilvęgi krafts (potency) og virkni (activity) viš mat į lķkindum milli tóndęma klassķsks og rómantķsks stķls.
Ķ sķšari hluta rannsóknarinnar voru sömu tóndęmi lögš fyrir nżtt śrtak nemenda (N=64) sem mįtu dęmin ķ eiginleikakvöršum er byggšir voru į ritušum lżsingum nemenda ķ fyrra śrtakinu. Nišurstöšur studdu žau svör sem gefin eru viš rannsóknarspurningum (1) og (3) hér aš ofan.



Žessi rannsókn var einnig kynnt į rįšstefnu bandarķsku tónlistarkennarasamtakanna (MENC) ķ Phoenix, Arizona, ķ aprķl 1998.

Ašrar greinar

Til baka į forsķšu