|
Sálfræðikenningar um myndun illa afmarkaðra hugtaka (sambærilegra við stíla í tónlist) gera ýmist ráð fyrir að slík hugtök byggist á sérteknum einkennum eða á dæmum sem lögð hafa verið á minnið. Með illa afmörkuðum hugtökum er átt við að frá sérhverri flokkunarvísbendingu séu fjölmargar undantekningar. Hér er sagt frá áhrifum þess á hæfni framhaldsskólanema til að greina stíltegundir í tónlist að sundurgreina stíleinkenni eftir fjórum eiginleikum tónlistar (slagi, hendingaskipan, þykkt tónvefjar og hljómferli) í samanburði við árangur dæmanáms eingöngu. Einnig var kannað hver þessara fjögurra eiginleika hefði mest áhrif á stílflokkun nemendanna. Nemendum í tónmenntaráföngum Fjölbrautaskólans í Breiðholti (N=88) var skipt í tvo hópa. Báðir hópar lærðu að flokka þjálfunardæmi sem stíl A (kassískan) eða stíl B (rómantískan). Fékk annar hópurinn (einkennahópurinn) leiðbeiningar um fyrrnefnd dæmigerð stíleinkenni með hluta þjálfunardæmanna, en hinn hópurinn (dæmahópurinn) varð að álykta um eiginleika hvors stíls á grundvelli heildaráhrifa af tóndæmunum. Meginniðurstöður voru þær að framhaldsskólanemar gætu að jafnaði nýtt sér upplýsingar um dæmigerð stíleinkenni, þrátt fyrir tíðar undantekningar dæma frá hverju einstöku sérkenni. Þó fundust merki þess að upplýsingar um dæmigerð stíleinkenni yllu ruglingi vegna óskýrleika hugtakanna. Nemendur byggðu stílflokkun sína mest á þykkt tónvefsins, hljómferli var þeim einnig mikilvæg vísbending en eiginleikar slags og hendingaskipunar höfðu miklu minni áhrif. Breytileiki tónvefs eftir stíl var jafnframt eina einkennið sem nemendur sértóku af sjálfsdáðum, byggt á reynslu þeirra af tóndæmunum og upplýsingum um flokkun þeirra. Að lokum er fjallað um hvað leggja þarf sérstaka áherslu á í stílkennslu miðað við þessar niðurstöður.
_____________ |