Bærinn Seljaland stóð á horninu á Háaleitisbraut og Ármúla. Önundur Björnsson bjó þar ásamt fjölskyldu sinni til 1958 en þá var hann 8 ára. Hér rifjar hann upp nokkur atriði frá þeim tíma.

"Húsið á Seljalandi var óskaplega stórt séð úr minni hæð og umfangi sem barns. Það var kjallari, hæð og ris. Gólfflötur var um 28 fermetrar. Þetta hús byggði Páll Halldórsson, skólastjóri Stýrimannaskólans, faðir Níelsar Dungal læknisfræðiprófessors og Jóns Dungal garðyrkjumanns sem bjó í Fornalundi, hvar BM Vallá hefur nú sýningarsvæði sitt á Ártúnshöfða. Þetta var sumarhús fjölskyldunnar eftir því sem ég kemst næst.

Sigurjón Jónsson og Elinborg Tómasdóttir, þ.e. afi minn og amma, keyptu þetta hús um eða eftir 1935. Húsinu fylgdi jarðarskiki leigður til 99 ára. Fjós var á Seljalandi og hlaða sem fylgdu að ég best veit.

Amma mín var alin upp af föðurbróður sínum sem var bóndi í Hrútafirði og síðar ekill í Reykjavík og hans konu. Hún átti sér uppeldisbróður sem síðar leigði kjallara Seljalandshússins ásamt konu sinni og tveimur börnum. Sjálf bjuggu þau á aðalhæð hússins með sex börn og fóstri ömmu í risinu. Eitt salerni var fyrir allt þetta fólk og dugðu þar þaullesin dagblöð vel.

Svo sem sést að ofan voru ekki margir fermetrar ætlaðir á hvern og einn sem í þessu húsi bjuggu. Rúmum varð ekki vel við komið þannig að við börnin sváfum þar sem pláss var, einna helst til fóta hjá einhverjum fullorðnum. Það hafði stundum sínar afleiðingar sem ekki urðu sóttar með ásökunum. En allt gekk lífið vel og stóráfallalaust fyrir sig.

Afi minn vann sem kyndari á dráttarbátnum Magna, erfitt og andstyggilegt starf. Amma rak arðbæran búskap með kúm, hænum, kindum og gæsum og ásamt öðrum óarðbærum s.s. hundum og köttum. Allt gekk þetta meira og minna óheft og hamingjusamt um grundir og kartöflugarða við afar litlar undirtektir garðeigenda. En skepnurnar voru samt vel nærðar og amma tók árásum garðeigenda af sömu hörku og hún lét blíðu sína og umhyggju verma börn og umkomulausa; sagði að þeir gætu girt sína garða ef umferð ætti að vera takmörkuð.

Umhverfi Seljalands var einstakt. Í vestri voru endalausir kartöflugarðar þar til Hlíðarnar, Sjómannaskólinn og Vatnstankurinn tóku við. Til suðurs voru fáein kotbýli (skúrar sem fólk hafði holað niður eða holað sér í) og Miklabrautin, sem var holóttur vegur sem lá úr Sogamýri og áfram þar sem hún nú liggur. Í norðri var Lækjarhvammur, stórbýli á þess tíma mælikvarða. Þar voru gjarnan vinnumenn sem ekki var við mælandi vegna málheltu, að ungur upplifði. Þessir menn voru Danir sem ekki gátu lært íslensku þrátt fyrir margra ára búsetu hér á landi. Ég þekki einn þeirra enn og sá hefur ekki náð árangri í íslensku. Í austrinu eilífa var svo “kampurinn”, Múlakampur. Þar var einhvers konar borgarmenning sem einkum byggðist á fjölbreyttu mannlífi og verslunum, þ.e. mjólkurbúð, bakaríi og nýlenduvöruverslun, eins og það var þá nefnt.

Þetta hverfi var sérstaklega eftirsóknarvert fyrir okkur krakkana. Marga skemmtilega jafnaldra var þar að finna sem áttu sér einstaklega litskrúðugar fjölskyldur. Sá skrúði var þó, þegar til baka er litið, ekki í öllum tilvikum sérlega eftirsóknarvert æsku- eða uppeldisumhverfi. Kampinn byggði gjarnan ungt fólk úr sveitum landsins sem bjó við sára fátækt, óvant frelsi, frístundum og miskunnarlausu vinnuálagi. Þetta fólk blandaðist innbyrðis á einkennilegan hátt, ýmist í stolti þess að vera laust undan ofríki húsmennsku af einhverju tagi, eða biturt út í að hafa flosnað upp af föðurarfleifð. Þessi blanda olli umkomuleysi, óöryggi og drykkjuskap á alltof mörgum þessara heimila. Og enginn gerði neitt sem gagn var að til að leiðrétta hlut þessa fólks. Það var einhliða stimplað “óalandi”. Úr þessu umhverfi þekki ég þó marga gegna þegna þessa samfélags.

Þar sem nú stendur Fjölbrautarskólinn við Ármúla voru grjótnámur hvaðan Reykjavíkurhöfn sótti efni til uppbygginga. Milli gryfjanna og hafnarinnar óku grjótflutningabílar sem stundum var hægt að snapa sér ferð með fram og til baka. Þó var háspenna í því fólgin að fylgjast með “drossíum” sem ekið var í gryfjurnar á kvöldin. Þá voru hetjudáðir fólgnar í því að geta skriðið undir bílana óséð og geta mælt á eigin skinni hversu “skilvirk” samskiptin voru."