Kötludraumur

 

Már hefur búið,

manna göfgastur,

nýtur höfðingi

á nesi Reykja.

Hans frá eg kona

Katla héti;

sú var menjaskorð

manna stórra.

 

Þau frá eg unnust

allt hið bezta,

hugði hjóna

hvort öðru vel;

þótti Katla

kvenna allra,

vífið vitra,

vera skrautlegust.

 

Már bjóst heiman

með mæta drengi

ör að ríða

alþingis til,

en vandlega

vildi´á meðan

skorða gulls honum

skyrtu sauma.

 

Út gekk úr skála

árla myrgins

vel björt kona

til veðrs að líta,

hné hóglega

hurð að gætti,

svo að þar enginn

inn komast mátti.

 

Gekk til dyngju

drós gullvafin,

þá var silkisif

svefn í brjósti;

hné til beðjar

brúður skjótlega;

ei frá eg hin ljósa

laust sofnaði.

 

Komu kátar

konur til dyngju:

kváðu hina fögru

fast heldur sofa;

þá tók að draga

að degi miðjum,

er þær veigaskorð

vekja fýsti.

 

Gátu ei vakið

gullfagurt fljóð,

var þá hryggð í hug

hverju sprundi;

sögðu snótir

siðlundaðar

fróðgeðjuðum til

fóstra hennar.

 

Hann lét verða

á vegu marga

raunsvinnlegra

ráða leitað,

en við enga

ýta breytni

víf vænborið

vakna mátti.

 

Vakti yfir fljóði

full dægur fjögur

fróðgeðjaður

fóstri hennar;

þá brá Katla

kynjasvefni,

þó var við fyrða

fálát næsta.

 

Már kom af þingi

við þegna val,

þá var kaldlynd kona

sú er Katla heitir;

spurði seggi,

hvað sökum ylli;

því baugabil

brygði glaumi.

 

Sögðu snótir

að sofið hefði

full dægur fjögur

falda nanna:

"Enginn gat vakið

víf um stundir,"

- því væri þorngrund

þanninn brugðið.

 

Már í hljóði

hana spurði,

hvað í svefnförum

snótar væri:

"Það má vera

að þér ei verði

mein að mælgi

þótt mér segir."

 

"Már, segi eg þér

mína drauma,

þó eg alla menn

aðra leyni,

því mig væntir

vissulega,

að mér hagnist vel

hugbót að því.

 

Það var allt í senn

að svefn sótti mig,

er þú heiman fórst,

heldur fastlega;

eg réð sofna

á svanadúni,

mjög festist mér hann

fast í brjósti.

 

Kona þótti mér

koma í dyngju

heldur húsfreyjuleg

að hitta mig;

hennar þótti mér

hvert orð vera

svo sem gras greri

og gaman á að heyra.

 

Hún kvaðst eiga

um á þvera

heldur skammt héðan

húsakynni;

þess réð biðja

með blíðum orðum

að eg gullhlaðs grund

á götu leiddi.

 

Við frá garði

gengum þínum,

þar sem fyrir var

foldar dreyri,

virtist mér

að vera mundi

skaðlaust við mig

í skap hennar.

 

Hún þakkaði mér

mína göngu,

en eg bað hana

heim vel fara,

hugði eg skiljast

við skrautvaxna,

er hún þar um stéttir

stillti fimlega.

 

Hún bað mig þá

í hönd sér taka:

"Verður þú að sjá

vorar byggðir."

Svipti mér svo

yfir svala brunna

brátt á bakkann,

bar þanninn til.

 

Hún kallaði mig

Kötlu sína -

verður öll að tjá

vor tíðindi:

"Þegar skal eg búin

þér að fylgja,

hlaðgefn, ef þú vilt,

heim í dyngju."

 

Þar sá eg hennar

húsakynni,

hef eg ei bjartari

bústað litið;

eigi var mér þá

ugglaust um það,

hvað í minni för

mundi hreppa.

 

Inn gengum við,

þar sem ekki var

fjölmennt fyrir

í fljóða sal;

stóð hjá kvendum

kerlaug búin

og hagleg hjá

hvíla tjölduð.

 

Gengu þá ljósar

í laug konur,

var fljóða flokkur

fullvel þveginn;

eg réð sofna

á svanadúni;

áður var vífum

víndrykkur borinn.

 

Vaknaði eg við það,

að víf í sal

glórauðu sig

gulli skrýddu,

en mér að höndum

húsfreyja bar

gullsaumuð föt,

gerð með prýði.

 

Kastaði hún yfir mig

kápu sinni,

sú var skikkja

skorin fimlega,

með gráskinnum undir,

en guðvefjum yfir,

og búin í skaut

brenndu gulli.

 

Mér bauð Álfvör,

að eiga skyldi

hnossir sínar,

ef eg hafa vildi;

hringinn rauða,

höfuðgull og men,

fingurgull fjögur

og fagran linda.

 

Oss bað ganga

með glöðu hjarta

allsiðlega

inn í skála;

ein kvaðst hún vilja

öllu ráða;

var hún þar í flokki

fullskrautlegust.

 

Vér inn þaðan

átta gengum

framlundaðar

frúr í skála,

settust prúðar

á pall konur,

þar sem virðuleg

voru sæti.

 

Dreif í skála

skrautbúið lið,

þar var glæsilega

gólfhjörtr skipaðr;

svo virtist mér

vera innan hallar

sem gullmerktur farfi

gerðr á tjöldum.

 

Drukku gumar

af glöðu hjarta

og marg-höndluðu

horn gullbúin;

stóð fyrir mönnum

í miðjum sal

skapker búið

af skíra gulli..

 

En í öndvegi

æðra hvíldi

seimnjótr búinn

silkiklæðum,

á honum tók

albjört kona;

og svo kærlega

Kára hún vakti.

 

Hvað er þér, móðir,

að þú mínum hefur,

siðlát kona

svefni brugðið?"

Vera kvað hún nokkuð

nýtt í efni:

"Nú er Katla

komin í skála".

 

"Allvel væri,

ef oss mætti

héðan af öllum

hugbót verða,

þó er mér aldrei

ugglaust um það,

hvort samlyndir við mig

sáttum eftir."

 

Við vorum bæði

til bekkjar leidd

siklings arfi

af sveinum ríkum;

beiddi Álfvör

bragna sína

brúðguma kalla

og breyta svo.

 

Sögðu snótir

svefnmál vera,

var mér skjótlega

skipað til rekkju;

innti Álfvör

allkátlega:

"Nú skaltu, Katla,

Kárs brúðr vera!"

 

En eg sárlega

svaraði henni,

varð mér hryggt í hug

af hennar orðum:

"Miklu ann eg

Mávi heitara

en eg með yður

yndi taki."

 

Mælti Álfvör

mjög stirðlega,

ekki var hún þýð við mig,

þessum orðum:

"Þess býður þú

bætur aldregi,

viljir þú ei, Katla,

Kárs brúðr vera."

 

Satt er að segja,

að síðan kom

marglátur til mín

maður í rekkju,

mig bað hann eina

öllu ráða

gulli þeirra

og gersemum.

 

En eg lét á því

engar vonir,

að eg auðbrjóti

ástir gæfi;

sá hann það gjörla,

að eg gleði týndi;

komu þá býsna stór

brigð á mín augu.

 

Svo var eg orðin

ekka þrungin,

miklu meir en það

eg megi frá segja;

eg þóttist firna

fáráð vera,

svo sem í flokki

færi eg varga.

 

Þar var eg hjá þeim

í þungum hug

tvær nætur í bæ

með trega mestum;

enginn mátti þó

ýta kinda

gleðja mig glaumi,

þó gjarnan vildi.

 

Réð af móði

mjög bráðlega

kinnrjóðr við mig

Kár að mæla:

"Heldur skal eg

helstríð bera

en á ljóstri þér

lífskvöl sjái.

 

Huggast skaltu,

hafglóðar bil,

þér skal bráðlega

á burtu fylgja.

Allt bið eg gangi,

gullhlaðs nanna

þrálynd við mig,

þér að óskum.

 

Við munum eiga

allfrækilegan,

svinn seimabil,

svein í vonum.

Ara láttu heita

okkarn niðja,

þess bið eg þig,

er þar mun koma."

 

Hann með belti

brigða góðu

senn hníf í hönd

henni seldi:

"Það skal okkar

þrifsamlegum

frábærum syni

fylgja með nafni.

 

Legg þú í fagra

finnskjóðu niður

glys þitt og föt

gulli búin;

skal ei góðum

gersemum ræna,

þér ann eg bauga

bezt að njóta.

 

Allar skaltu hnossir

er heim kemur,

marghyggið víf,

Mávi sýna,

og honum segja

satt frá öllu,

þó þér vaxi það,

víf , í augum.

 

Flytjið þið ykkar

yfir á þvera

bústað þann

er byggja ætlið;

látið við enda

á ykkar skála

fuglþúfur tvær

fríðar standa.

 

Hér mun eg skiljast,

skýrleg, við þig,

munum við síðan

sjást aldregi...."

 

Það voru allir

í þungum harmi,

þá eg til innis

aftur skyldi;

heyrði eg bráðlega

brest í skála,

er Kár kenndi

kaldan dauða.

 

Heim fylgdi mér

hárbjört kona,

eigi þurfti Álfvöru

angrs að frýja;

mælti hin skýra

að skilnaði

þorngrund við mig

þessum orðum:

 

"Heil farðu, Katla,

þó eg hafi ekki

utan sorg sonar míns

fyrir sakir þínar:

eigi skal gersemum

góðum ræna

þínum hinum beztu,

því það er Kárs vilji.

 

Við skulum vefjast

vinalags

snörum,

tæri eg þér til þess

tvennum blæjum;

mun þig ölveig þá

ekki saka;

veldur ekki gullskorð

utan góðu einu."

 

En svinnhuguð

fyrir sumar litlu

frábæran son

fæddi Katla;

sögðu konur,

að koma mundi

barn aldregi

bjartara sýnum.

 

Hugði að sveini

sjálfur vandlega

Már og mælti

við menjabil:

"Unn þú vel, þorngrund,

þessum syni,

sá mun gullbrjótur

giftu stýra.

 

Svo skal hann nefna

nafnvænlegastan

fagran Ara

sem faðir hans mælti;

höfðinglegur

er hann í augum,

marghygginn mjög,

mér skal kenna."

Sveinn réð vaxa

fyrir vina brjósti

og með öllu

almannalofi.

Svo til enda

ævi sinnar

mjög vel unnust

Már og Katla.