|
Höfundur Björg Hrund Sigurbjörnsdóttir
1999
Heimspeki með börnum
Dæmi um myndir sem eru gerðar í
KID-PIX
Aldur: 4-5 ára Þroskaþættir sem örvast: Sköpunarhæfni, fínhreyfingar, fagurþroski, vitsmunaþroski, ályktunarhæfni, æðri hugsun (skapandi og gagnrýnin hugsun), félagsþroski, sjálfstæði, hugtakaskilningur og málþroski. Undirbúningur: Fyrst yrði að kynna fyrir börnunum hvað heimspeki væri og hvernig hún færi fram. Næst að verkefni þeirra væri að teikna mynd í KID-PIX sem yrði líka að kynna þeim fyrir. Framkvæmd: Börnin væru sett í heimspekitíma. Leikskólakennari les fyrir þau sögu úr heftinu Bullukolla eftir Sigurð Björnsson. Svo væri sagan rædd og börnin fá ýmsar hugmyndir um hvernig þau gætu túlkað söguna og það sem stóð upp úr umræðunum. Taka þarf fram að börnin noti ekki stimplana þegar þau teikna myndina. Hlutverk leikskólakennara: Í heimspekiumræðunum þarf kennari að spyrja hvað börnunum fannst áhugavert, skemmtilegt, skrýtið o.þ.h. Leikskólakennari mun reyna að láta alla tjá sínar skoðanir og rökstyðja þær. Ef börnin spyrja kennarann einhvers skal hann svara þeim með spurningum þannig að þau verða að hugsa um og ígrunda hvað þau segja. Hafa skal þá reglu að ef börnin vilja tala skulu þau rétta upp hendina og eitt barn talar í einu. Varðandi myndina sem börnin teikna í KID-PIX þarf að segja þeim að þau skuli teikna það sem þau muna úr sögunni og umræðunum, það þeim fannst minnistætt og vakti mesta athygli þeirra. Áframhaldandi vinna: Hægt er að halda áfram með heimspekitímana, segja þeim sögur og hafa umræður um þær og fleiri heimspekileiki. Börnin gæti haldið áfram að teikna eftir sögunum og svo væri hægt að halda sýningu á myndunum fyrir foreldra. Sýnishorn: Væri ekki skrýtið ef allt sem til er í heiminum væri úr plasti (Sigurður Björnsson, 1995). Og þegar maður kreysti það myndi ýla í
því eins og leikföngunum sem litlir krakkar eiga.
Þá gæti ég klipið í kinnina á
pabba og það myndi ýla í honum. Ég veltist
um af hlátri þegar ég hugsa um þetta. Einu
sinni var ég í tjaldi með mömmu og pabba. Það
er kallað útilega. Það er mjög langt síðan.
Litli bróðir minn var pínulítill putti í
vöggu. Ég labbaði ein inn í skóginn til
að forvitnast. Ég fann dáinn fugl. Fyrst hélt
ég að hann væri sofandi og tók hann upp til
þess að vekja hann. Ég ætlaði að segja
honum að fuglar eigi að sofa í hreiðrunum sínum.
Hann var alveg máttlaus og hausinn hékk niður. Þá
skildi ég að hann var dáinn. Ég varð óskaplega
sorgbitin og fór að hágráta. Ég hljóp
með fuglinn til mömmu og sagði henni að þetta
væri ekki sanngjarnt. Hún sagði bara: Svona er lífið.
Hvað þýðir það eigilega? Við jörðuðum
fuglinn og ég spurði mömmu hvort hann yrði alltaf
í holunni. Hún sagði að smátt og smátt
breyttist hann í mold. En leiðinlegt fyrir hann. Ekki vildi
ég vera mold. Alltaf drullugur. Þá fór ég
að hugsa um hvort allt í heiminum breytist. Dæmi um umræðupunkta Úr hverju erum við sjálf? Úr hverju er sólin? Getur eldur dáið? Hvert fer hann? Getur fólk dáið? Hvert fer það? Breytist vatn? Í hvað? Breytast hugsanir? Í hvað? Sigurður Björnsson. 1995. Bullukolla. Heimspeki með
börnum. Saga-heimspekiæfingar. (Tilraunaútgáfa.)
Höfundur Björg Hrund Sigurbjörnsdóttir 1999 |