Hfundur esperantos: Lúðvík L. Zamenhof

Lvk Lazarus Zamenhof, hfundur esperantos fddist borginni Byalistok Miaustur-Pllandi ri 1859. Hann var af gyingattum og var fair hans og furfrndur kunnir tungumlgarpar. Zamenhof hefur lst brfi til rsnesks vinar sns, Nikolaj Afrikanovic Borokvo (1905), hva var til ess a honum hugkvmdist a setja saman ntt tunguml. ar segir meal annars:

"g fddist borginn Byalistok Grodnosslu ( Pllandi). essi staur, ar sem g fddist og lst upp, tti rkan tt a mta stefnu sem lf mitt tk. Byalistok bj flk af fjrum jernum: Rssar, Plverjar,jverjar og Hebrear (Gyingar). Hvert essara jabrota mlti eigin tungu og samskipti eirra milli voru vinsamleg. slkum sta, fremur en annars staar, finnur opinn hugur srt fyrir v lni, sem mismunandi tunguml valda, og sannfrist me hverju skrefi um a a mismunandi tunguml su eina, ea a minnsta kosti aalstan fyrir sundrungu hinnar mannlegu fjlskyldu og greinir hana vinsamlega hpa. g var alinn upp sem hugsjnamaur; mr var kennt a allir menn vru brur, en jafnframt s g a gtum og torgum voru ekki menn; ar voru bara Rssar, Plverjar, jverjar, Hebrear o.s.frv. etta sri alltaf vikvma barnssl mna a msir brosi yfir essum barnalegu "heimshyggjum". ar sem mr virtist a "hinir fullornu" gtu allt, sagi g stugt vi sjlfan mig a egar g yri "str" ri g bt essum vanda".

Sar essu sama brfi skrir Zamenhof fr gangi mla, hann setti saman tv ml en hi fyrra komst aldrei nema byrjunarreit (1878), hi sara nefndi hann INTERNACIA LINGVO og fyrsta bkin um a og v kom t Varsj undir dulnefni hfundar DRO ESPERANTO. etta dulnefni var sar nafn mlinu.

Zamenhof var lknir og sar augnlknir msum stum, reyndi fyrir sr sem slkur Pllandi, Lithen og Hvta-Rsslandi en settist a sustu a Varsj me fjlskyldu sinni ar sem hann rak augnlknisstofu mean honum entist heilsa.

Kona Zamenhofs var Klara Zilbernik fr Kaunas Lithen og ttu au rj brn sem nazistar myrtu heimsstyrjaldarrunum sari.

Hugur hans var lngum vi Esperanto, ml og hreyfingu, og afkst hans me lkindum. Hann ddi mrg heimsekkt verk hi nja ml, orti lj og skrifai fjldann allan af rum og ritgerum. Af ingum hans skal hr nefna: Gamla testamennti, Hamlet eftir Shakespeare, Eftirlitsmaurinn eftir Gogol, Rningjarnir eftir Schiller, Georg Dandin eftir Molir, Rabbinn fr Baharah eftir Heine, Menntasklinn eftir Alejhem, Marta eftir Orzesko og vintri H.C. Andersen. Auk ess m geta mlshttasafns hans en v eru yfir tvsund mlshttir og ortk. Heildartgfa af verkum hans hefur veri a koma t Japan undanfrnum rum samt skringum og fyllir um fjrutu bindi.

Zamenhof lst Varsj 1917.