Höfundur esperantos: Lúðvík L. Zamenhof
Lúðvík Lazarus Zamenhof, höfundur esperantos fæddist í borginni Byalistok í Miðaustur-Póllandi árið 1859. Hann var af gyðingaættum og var faðir hans og föðurfrændur kunnir tungumálgarpar. Zamenhof hefur lýst í bréfi til rúsnesks vinar síns, Nikolaj Afrikanovic Borokvo (1905), hvað varð til þess að honum hugkvæmdist að setja saman nýtt tungumál. Þar segir meðal annars:
"Ég fæddist í borginn Byalistok í Grodnosýslu (í Póllandi). Þessi staður, þar sem ég fæddist og ólst upp, átti ríkan þátt í að móta þá stefnu sem líf mitt tók. Í Byalistok bjó fólk af fjórum þjóðernum: Rússar, Pólverjar,Þjóðverjar og Hebrear (Gyðingar). Hvert þessara þjóðabrota mælti á eigin tungu og samskipti þeirra í milli voru óvinsamleg. Á slíkum stað, fremur en annars staðar, finnur opinn hugur sárt fyrir því óláni, sem mismunandi tungumál valda, og sannfærist með hverju skrefi um það að mismunandi tungumál séu eina, eða að minnsta kosti aðalástæðan fyrir sundrungu hinnar mannlegu fjölskyldu og greinir hana í óvinsamlega hópa. Ég var alinn upp sem hugsjónamaður; mér var kennt að allir menn væru bræður, en jafnframt sá ég að á götum og torgum voru ekki menn; þar voru bara Rússar, Pólverjar, Þjóðverjar, Hebrear o.s.frv. Þetta særði alltaf viðkvæma barnssál mína þó að ýmsir brosi yfir þessum barnalegu "heimsáhyggjum". Þar sem mér virtist þá að "hinir fullorðnu" gætu allt, sagði ég stöðugt við sjálfan mig að þegar ég yrði "stór" réði ég bót á þessum vanda".
Síðar í þessu sama bréfi skýrir Zamenhof frá gangi mála, hann setti saman tvö mál en hið fyrra komst þó aldrei nema á byrjunarreit (1878), hið síðara nefndi hann INTERNACIA LINGVO og fyrsta bókin um það og á því kom út í Varsjá undir dulnefni höfundar DRO ESPERANTO. þetta dulnefni varð síðar nafn á málinu.
Zamenhof var læknir og síðar augnlæknir á ýmsum stöðum, reyndi fyrir sér sem slíkur í Póllandi, Litháen og Hvíta-Rússlandi en settist að síðustu að í Varsjá með fjölskyldu sinni þar sem hann rak augnlæknisstofu meðan honum entist heilsa.
Kona Zamenhofs var Klara Zilbernik frá Kaunas í Litháen og áttu þau þrjú börn sem nazistar myrtu á heimsstyrjaldarárunum síðari.
Hugur hans var löngum við Esperanto, mál og hreyfingu, og afköst hans með ólíkindum. Hann þýddi mörg heimsþekkt verk á hið nýja mál, orti ljóð og skrifaði fjöldann allan af ræðum og ritgerðum. Af þýðingum hans skal hér nefna: Gamla testamenntið, Hamlet eftir Shakespeare, Eftirlitsmaðurinn eftir Gogol, Ræningjarnir eftir Schiller, Georg Dandin eftir Moliér, Rabbíinn frá Baharah eftir Heine, Menntaskólinn eftir Alejhem, Marta eftir Orzesko og Ævintýri H.C. Andersen. Auk þess má geta málsháttasafns hans en í því eru yfir tvöþúsund málshættir og orðtök. Heildarútgáfa af verkum hans hefur verið að koma út í Japan á undanförnum árum ásamt skýringum og fyllir um fjörutíu bindi.
Zamenhof lést í Varsjá 1917.