Fagnaðarfundir

Almenn fjársöfnun til lausnar hinum herleiddu hófst ekki verulega fyrr en 1632, fimm árum eftir Tyrkjaránið. Þá var bæði safnað hér heima og í Danmörku. Margt kom í veg fyrir skjóta lausn.

Fjársöfnunin gekk seint, og þeir menn sem áttu að sjá um peningana á leið þeirra til Algeirsborgar, urðu uppvísir að svikum og notuðu féð til eigin þarfa. Útlausnin fór því ekki fram fyrr en á árunum 1635-1636, og kom fólkið til Danmerkur 1636. Þar dvaldist það um veturinn og kom svo til Íslands 1637, eða 10 árum eftir ránið.

Útlausnargjald fólksins var nokkuð mishátt. Langhæsta gjaldið varð að greiða fyrir prestkonuna, en margt af fólkinu gat sjálft borgað með sér af því fé, sem það hafði nurlað saman í mörg ár. Alls voru keyptar 50 manneskjur, 28 konur og 22 karlmenn, og var stór hluti af þessu fólki héðan úr Vestmannaeyjum. Lausnargjald fyrir suma var hins vegar svo hátt, að ekki var hægt að leysa þá út, og svo voru enn aðrir sem ekki náðist í, voru fluttir burt til fjarlægra landa.

Á meðan á dvöl fólksins stóð í Danmörku fékk það uppfræðslu í kristinni trú, enda ekki talin vanþörf á eftir níu ára dvöl þess meðal Múhameðstrúarmanna. Margir höfðu þurft að þola illa meðferð, og jafnvel pyndingar af eigendum sínum til þess að fá þá til þess að skipta um trú. Fékk íslenskur prestur það hlutverk að endurreisa fólkið í trúarlegum efnum, og varð fyrir valinu Hallgrímur Pétursson, sálmaskáldið góða. Hann tengdist fólkinu sterkum böndum og giftist einni af herleiddu konunum héðan úr Eyjum, Guðrúnu Símonardóttur (Tyrkja-Guddu).

Það hefur verið hátíðleg stund í Vestmannaeyjum, þegar herleidda fólkið steig hér aftur á land. Allir Eyjabúar með séra Ólaf Egilsson, sem nú heimti loks eiginkonu sína, í broddi fylkingar hafa komið niður að höfn til þess að taka á móti þessum marghrjáðu meðbræðrum sínum og systrum. Hjá mörgum hafa verið fagnaðarfundir, en margur hefur líka mátt sakna vina, þar sem þessi endurheimti hópur var ekki nema brot af þeim fjölda, sem horfinn var með öllu.

Til baka