Menn trúðu því að voldugar landvættir byggju í landinu. Mikilvægt var að gera þær ekki reiðar og til dæmis var bannað að sigla að landinu á víkingaskipum með ógnandi drekahöfðum. Í Landnámu segir:

Það var upphaf hinna heiðnu laga, að menn skyldu eigi hafa höfðuð skip í haf, en ef þeir hefðu, þá skyldu þeir af taka höfuðið, áður en þeir kæmu í landsýn og sigla eigi að landi með gapandi höfðum né gínandi trjónu svo að landvættir fældust við.

Íslendingar hafa líka lengi trúað að huldufólk og jafnvel tröll byggju í klettum, hólum og fjöllum. Svæði sem eru þessum verum kær verða menn að umgangast af mikilli varkárni og þeir voru stundum kallaðir álagablettir. Helgafell á Snæfellsnesi er dæmi um stað þar sem voru mjög strangar umgengnisreglur.

Hefur þú lesið söguna Faðir minn átti fagurt land?

Þekkir þú einhvern álagablett? Sumir segja að álagablettir séu fyrstu friðlýstu svæðin.